Sözcükte Anlam Konu Anlatımı


sözcükte anlam bilgi resmi {featured}

Sözcükte Anlam Konu Anlatımı 

Gerçek (Temel) Anlam, Yan Anlam, Mecaz Anlam, Terim AnlamEş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler, Yakın Anlamlı Sözcükler, Zıt (Karşıt) Anlamlı Sözcükler, Eş Sesli (Sesteş) Sözcükler, Genel ve Özel Anlamlı Sözcükler, Somut ve Soyut Anlamlı Sözcükler, Nitel ve Nicel Anlamlı Sözcükler, Ad Aktarması (Mecaz-ı Mürsel), Anlam (Deyim) Aktarması


Gerçek Anlam: Sözcük söylendiğinde, ilk aklımıza gelen anlamıdır. Gerçek anlam sözcüğün temel anlamıdır.
*İnce giyindiğim için çok üşüdüm-Burda kullanılan “ince” sözcüğü gerçek anlamında kullanılmıştır.
*O kadar çok televizyon izledim ki gözlerim ağırdı-Burda kullanılan “göz” sözcüğü ilk aklımıza gelen görme olganımızdır ve  gerçek anlamıyla kullanılmıştır.
Yan Anlam: Sözcüğün gerçek anlamından tamamen kopmadan yeni anlam kazanmasına denir. 
*Uçağın kanadında sorun olduğu için kalkış gerçekleşmedi-Burada kullanılan “kanat” sözcüğü görev ve görünüş açısından kuş kanadına benzerlik gösterdiği için yan anlamla kullanılmıştır
Mecaz Anlam: Sözcüğün gerçek anlamında uzaklaşarak yeni bir anlam kazanmasına denir.

*Çok ince bir davranışla karşılaştık ve çok şaşırdık.-Burda kullanılan “ince” sözcüğünde gerçek anlamdan uzaklaşılmış ve kibarlık anlamında yani  mecaz anlamda kullanılmıştır

Somut Anlam: Görme, işitme, koklama, dokunma, tatma duyularımızdan herhangi biriyle algılayabildiğimiz kavram ve varlıkları karşılayan sözcüklere denir .

*Bu kitabı bana babam hediye aldı.-Burda kullanılan “Kitap” sözcüğü somut anlamda kullanılmıştır


Soyut Anlam:  Beş duyumuzdan herhangi biriyle algılayamadığımız ama  var olduklarını akılımız ve  sezgilerimizle kabul ettiğimiz kavram ve varlıkları karşılayan sözcüklere denir.

*Sevgisiyle bazen insanları bıktırıyordu-Burada kullanılan “ sevgi “ sözcüğü görme, işitme, koklama, dokunma, tatma duyularımızdan herhangi biriyle algılayamadığımız bir  kavramdır ve mecaz anlamıyla kullanılmıştır.

*İnsanlara her zaman iyilik yapar-Burada kullanılan “ iyilik “ sözcüğü yine  görme, işitme, koklama, dokunma, tatma duyularımızdan herhangi biriyle algılayamadığımız bir  kavramdır  ve mecaz anlamıyla kullanılmıştır.

Terim Anlam: Bilim, sanat ya da meslekle ilgili özel bir kavramı karşılayan sözcüklere  denir.

*Matamatikte kullanılan üçgen ,açı ,çokgen veya edebiyatta kullanılan kafiye , dize, gibi herhangi bir alanla ilgili özel anlamı olan sözcükler

Eş Anlam: Aynı kavramı ,varlığı karşılayan ancak yazlışları birbirinden farklı olan sözcüklere denir. Aşağıdaki örneklerde de göreceğiniz üzre yazılışları farklı ancak aynı varlığa karşılık gelen sözcükler.

*Ak-Beyaz
*Kara-Siyah
*İhtiyar-Yaşlı
*Şan-Şöhret

Zıt(Karşıt) Anlam: Birbirine karşıt kavramları ,varlıkları karşılayan sözcüklere  denir.Bu sözcükler birbirine zıt noktayı belirtir.
Aşağıdaki örneklere göreceğiniz üzre birbirine tamamen zıt iki kavram söz konusudur.

*Eski-Yeni
*Güzel-Çirkin
*Gündüz-Gece
*Yaşlı-Genç

Sesteş(Eş Sesli) Sözcükler: Yazılış ve okunuşları aynı anlamları birbirinden farklı olan sözcüklere  denir. Bunlar sözcükleri yalın hâlde olabilecekleri gibi ek almışta olabilirler,

*Çay- hem bitki olarak içtiğimiz çaydan söz edebiliriz hemde akarsu anlamında çayı kullanabiliriz.

*Gül-hem yine bir bitki olarak kullanabiliriz hemde yaptığımız gülmek anlamında gül kullanabiliriz.

*Yüz-hem sayı olarak kullanabiliriz hem surat anlamında yüz olarak hemde yine yüzmek fiili anlamında kullanabiliriz.

Genel Anlam ve Özel Anlam:  Genel anlam, aynı türden varlıkları anlatan sözcükler denir.
Özel anlam ise aynı türden sadece bir tek varlığı tanıtan sözcüklere denir.

*Köpek sadık bir dosttur. (Burada kullanılan “köpek” sözcüğü tüm köpekler için geçerli olduğundan genel anlamda kullanılmıştır.

*Köpek huysuzlanıyor. (Burada kullanılan “köpek” sözcüğü ise tek bir köpek
için geçerli olduğundan özel anlamda kullanılmıştır.

Nicel ve Nitel Anlamlı Sözcükler: Nicel anlam, kavramların sayılabilen, ölçülebilen, azalıp çoğalabilen özelliklerini gösteren sözcüklere denir. Nitel anlam ise varlıkların nasıl olduğunu, niteliğini gösteren sayılamayan, ölçülemeyen bir değeri, özelliği ifade eden sözcüklere denir.

*Çocuklarının okuluna yakın bir eve taşındılar.-Burada kullanılan “yakın” sözcüğü ölçülebilen bir sözcük olduğu için nicel anlamlıdır.

*Valizi o kadar ağırdı ki taşımakta güçlük çekiyordu- Burada kullanılan “ağır” sözcüğü ölçülebilen bir sözcük olduğu için nicel anlamlıdır.

*Cimri insanlarla anlaşamıyorum. Burada kullanılan ”cimri”sözcüğü ölçülemeyeceği için nitel anlamlıdır.


*Yemekler o kadar lezzetli ki yemeye doyamıyorum.Burada kullanılan “lezzetli “ sözcüğüde ölçülemeyeceği için nitel anlamlıdır.

Yorum Gönder

[blogger]

Author Name

İletişim Formu

Ad

E-posta *

Mesaj *

YazılıBilgi | Copyright © 2013. Blogger tarafından desteklenmektedir.